Tłumaczenie literackie – zadanie dla artysty?

Posted by b.matysek
Category:

Kiedy Olga Tokarczuk otrzymała jedną z najbardziej prestiżowych nagród na świecie, The Man Booker International Prize, podzieliła się otrzymanymi pięćdziesięcioma tysiącami funtów ze swą tłumaczką Jennifer Croft. Ten wymowny gest był najlepszym dowodem wdzięczności i uznania dla pracy Croft, która dokonała tego, co powinno cechować każde tłumaczenie literackie – stworzyła od nowa dzieło sztuki.

Tłumaczenie literackie – wyzwanie dla każdego?

Czy tłumacz literatury różni się czymś szczególnym od zwykłego przekładacza tekstów? No, na pewno nie formalnie. Nie trzeba przecież specjalnego wykształcenia, jakichś konkretnych kursów czy certyfikatów. Owszem, można ukończyć inne specjalności, ale kursy na tłumaczenia literackie to jednak ewenement. Teoretycznie zatem tłumaczem literackim może zostać każdy. Teoretycznie. Bo ilu z nas w praktyce jest zdolnych do ciągłych poszukiwań, doskonalenia warsztatu i wytrwałej pracy? Przede wszystkim jednak – ilu z nas ma talent? To ostatnie jest podstawowym składnikiem bez którego nie ma dobrego tłumaczenia literackiego. Chyba jasne staje się zatem, że nie każdy z nas może porywać się z motyką na to słońce, jakim jest prestiżowa niewątpliwie specjalizacja tłumacza dzieł literackich.

By tłumaczenie literackie było dobre…

Nie ukrywajmy – źle przetłumaczone dzieło literackie to brutalny i nieuczciwy cios dla autora, przed którym otwierają się perspektywy podbicia nowych rynków. Świetne tłumaczenie literackie to dla odmiany przepustka do – kto wie – może światowej kariery autora? Przykład wspomnianej na wstępie Olgi Tokarczuk mówi sam za siebie. Doskonale wiemy, że The Man Booker International Prize było wstępem do czegoś więcej. Co zatem, oprócz talentu, cechuje dobrego tłumacza literackiego?

  • Znajomość nie tylko języka, ale i kultury kraju, którego tłumaczony tekst dotyczy
  • Oczytanie i elokwencja
  • Znajomość gatunków, konwencji i środków stylistycznych
  • Słuch językowy i muzyczny
  • Umiejętność redagowania własnego przekładu
  • Duża wiedza i ciekawość świata

I wierzcie mi – to jeszcze nie jest wszystko!

Nie da się ukryć – dobre tłumaczenie literackie jest dziełem artysty, który pochyla się z troską nad czyimś dziełem sztuki.

To kto gotów na wyzwanie?

Dodaj komentarz